Aletta Blogt

Elke maand nodigt Aletta een wetenschapper uit voor het Kitchen Table Seminar. Op 31 januari sprak Marlou Schrover, hoogleraar Migratiegeschiedenis aan de Universiteit van Leiden, over haar wetenschappelijke carrière en de drie pijlers in haar onderzoek: klasse, gender en etniciteit.

Historisch migratieonderzoek plaatst hedendaagse migratiekwesties in perspectief. De onderzoeken laten een tegengeluid horen in maatschappelijke en politieke debatten door parallellen te trekken tussen migratie in het heden en het verleden.

Schrover illustreert dit aan de hand van historisch migratieonderzoek naar Nederlanders in Australië in de negentiende en twintigste eeuw. Deze Nederlandse emigranten hielden in hoge mate vast aan hun eigen taal, gebruiken en cultuur. De Nederlandse overheid hield op zijn beurt nauwkeurig toezicht op het wel en wee van haar onderdanen aan de andere kant van de wereld. De bemoeienis van Nederland destijds is goed te vergelijken met wat de Turkse en Marokkaanse overheid vandaag de dag wordt verweten, namelijk het niet los laten van de onderdanen.

Overeenkomsten en verschillen
Men denkt vaak dat debatten rond migratie nieuw zijn maar migratieonderzoek toont aan dat deze kwesties van alle tijden zijn. De urgentie ervan wisselt in de loop der jaren. Bij zoveel overeenkomsten tussen hedendaagse en historische migratie wordt Schrover des te meer gegrepen door de verschillen. Hoe maak je verschil? Wat is hetzelfde en wat is anders? Welke verschillen worden belangrijk gemaakt? Door wie en op grond waarvan?

Categorisering
De relatie tussen klasse, gender en etniciteit vormt de rode draad in Schrovers onderzoekswerk. Ze vind het vreemd dat etniciteit vaak losgekoppeld wordt van klasse en gender en als probleem gezien wordt. Waarom worden klasseverhalen gebracht als etnische verhalen? Maatschappelijke kwesties worden verklaard en geproblematiseerd vanuit de etnische achtergrond zonder de andere factoren in beschouwing te nemen.

De rol van onderzoekers
In het aansluitende debat werd naar voren gebracht dat Schrovers onderzoek (in)direct zou aanzetten tot actie doordat migratieonderzoek parallellen trekt met het huidige politieke beleid. In eerste instantie vond Schrover dat ze met haar werk niet actief politiek is. Ze bevestigde dat de ideeën die uit het migratieonderzoek voortvloeien wel degelijk gehoord worden door de beleidsmakers en doorwerken in de maatschappij. Schrovers engagement vloeit voort uit haar journalistieke achtergrond. Haar onderwerpkeuze weerspiegelt haar politieke ideeën. Volgens Schrover hebben wetenschappers net zoals iedereen een agenda waar ze eerlijk voor moeten uitkomen. Historisch onderzoek weerspiegelt nu eenmaal de maatschappelijke visie en politieke agenda van de onderzoekers.

Ciska Vereertbrugghen is freelancer bij Aletta